Wolfram w postaci przystosowanej

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski wolfram w postaci przystosowanej
angielski tungsten in specified forms

Czym jest

Wolfram (i jego stopy oraz węglik) w określonych postaciach o wysokiej gęstości ma znaczenie jądrowe jako materiał osłon, elementów formujących w ładunku implozyjnym oraz - w postaci części - jako materiał ciężki. Kontrolą objęty jest wolfram o określonej czystości, gęstości i geometrii (m.in. części o symetrii obrotowej).

Duża gęstość i odporność czynią go użytecznym w konstrukcji ładunku. Objęty kontrolą podwójnego zastosowania.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Opisuje cechy pozwalające ustalić status kontrolny obiektu oraz podstawę odpowiedzialności - nie zawiera danych konstrukcyjnych broni ani parametrów procesu wzbogacania.

Charakterystyka

Cecha Wartość
postać metal, stopy, węglik wolframu - części o określonej geometrii i gęstości
właściwość kluczowa bardzo duża gęstość; odporność termiczna
zastosowanie osłony, elementy formujące ładunku, materiał ciężki

Zastosowania cywilne

Narzędzia skrawające (węglik), przeciwwagi, osłony radiacyjne, elektrody, penetratory - powszechne w przemyśle.

Miejsce w cyklu paliwowym i pozycje pokrewne

Podstawa prawna kontroli

Wykaz / akt Pozycja Uwagi
Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I 1C226 kontrola wywozu (kategoria 0 / pozycje jądrowe)
Grupa Dostawców Jądrowych (NSG) część 2 - materiały i urządzenia podwójnego zastosowania wytyczne nieproliferacyjne
Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT, 1968) zobowiązania nieproliferacyjne reżim traktatowy
Zabezpieczenia MAEA ewidencja i kontrola materiałów jądrowych porozumienie o zabezpieczeniach
Prawo polskie - dozór jądrowy ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe zezwolenia i nadzór Państwowej Agencji Atomistyki (PAA)
Prawo polskie - obrót z zagranicą ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały - materiały metaliczne, proszki, związki albo źródła w pojemnikach o oznaczeniach specjalnych; dokumentacja odwołująca się do czystości izotopowej albo klasy jądrowej; ilości i czystość przekraczające potrzeby deklarowanej działalności.

Wskaźniki - parametry/czystość właściwe dla zastosowań jądrowych (powyżej progów wykazu); kompletowanie zestawu związanego z reaktorem, wzbogacaniem albo konstrukcją ładunku; odbiorca bez uzasadnienia cywilnego.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie materiału i dokumentacji; pomiar dozymetryczny przy materiałach promieniotwórczych; ocena czystości i składu w laboratorium; ustalenie przeznaczenia.

Ocena: status kontrolny

Objęty kontrolą jest wolfram o czystości, gęstości i geometrii powyżej progów (m.in. części o symetrii obrotowej). Wyroby wolframowe ogólnego przeznaczenia nie są objęte; części o geometrii właściwej dla ładunku są wskaźnikiem.

Znaczenie prawne. Wywóz, pośrednictwo lub tranzyt bez wymaganego zezwolenia realizuje znamiona czynu z art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym; posiadanie i obrót materiałem jądrowym bez zezwolenia - przepisów karnych ustawy - Prawo atomowe. Gromadzenie w celu wytworzenia broni jądrowej podlega art. 121 k.k. (środki walki), a przygotowanie - art. 16 k.k. Materiał albo urządzenie niespełniające progów, zgromadzone w zamiarze budowy ładunku, może być oceniane w kategoriach usiłowania nieudolnego (art. 13 § 2 k.k.).

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 121 § 1 k.k. wytwarzanie, gromadzenie, przechowywanie środków walki zakazanych przez prawo międzynarodowe - przy ustaleniu przeznaczenia od roku do lat 10
art. 120 k.k. stosowanie środka masowej zagłady od 10 lat, 25 lat albo dożywotnie pozbawienie wolności
art. 163 § 1 pkt 4 k.k. sprowadzenie zdarzenia w postaci wyzwolenia energii jądrowej lub promieniowania jonizującego od roku do lat 10
art. 16 § 1 w zw. z art. 121 k.k. przygotowanie karalne, gdy ustawa tak stanowi
przepisy karne ustawy - Prawo atomowe posiadanie/obrót materiałem jądrowym bez zezwolenia grzywna, ograniczenie albo pozbawienie wolności
art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym obrót bez zezwolenia od roku do lat 10
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne (materiał/urządzenie poniżej progów) jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 1C226.
  2. Wytyczne Grupy Dostawców Jądrowych (Nuclear Suppliers Group) - część 2 - materiały i urządzenia podwójnego zastosowania.
  3. Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT), 1968.
  4. Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe.
  5. Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.
  6. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 16, art. 120, art. 121, art. 163.