Toksyna HT-2

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski toksyna HT-2
angielski HT-2 toxin
pochodzenie / klasa mykotoksyna trichotecenowa (produkt przemiany toksyny T-2)
numer CAS 26934-87-2

Czym jest

Toksyna HT-2 jest mykotoksyną trichotecenową, głównym produktem przemiany (deacetylacji) toksyny T-2 w organizmie. Ma zbliżony mechanizm i profil toksyczności - hamuje syntezę białek i działa cytotoksycznie.

Występuje razem z toksyną T-2 w skażeniach zbóż i jest kontrolowana łącznie z nią. W postaci oczyszczonej nie ma zastosowań cywilnych.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Nie zawiera informacji o pozyskiwaniu, oczyszczaniu ani zwiększaniu toksyczności. Służy identyfikacji materiału i ustaleniu podstawy odpowiedzialności.

Charakterystyka

Cecha Wartość
typ mykotoksyna drobnocząsteczkowa (trichotecen typu A)
mechanizm zahamowanie syntezy białek, działanie cytotoksyczne
postać krystaliczny proszek lub roztwór
toksyczność wysoka, zbliżona do T-2
droga narażenia pokarmowa, wziewna, przez skórę
trwałość wysoka - odporna termicznie i chemicznie

Miejsce w grupie i pozycje pokrewne

Podstawa prawna kontroli

Wykaz / akt Pozycja Uwagi
Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I 1C351 lit. d kontrola wywozu (toksyny)
Konwencja o zakazie broni biologicznej i toksynowej (BWC, 1972) zakaz opracowywania, produkcji i gromadzenia toksyn reżim traktatowy
Konwencja o zakazie broni chemicznej (CWC) toksyny objęte również reżimem chemicznym podwójne objęcie
Grupa Australijska wykaz toksyn podwójnego zastosowania
Wspólny wykaz uzbrojenia UE ML7 - toksyny bojowe
Prawo polskie - obrót z zagranicą ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt
Prawo polskie - substancje niebezpieczne rozporządzenia REACH i CLP; przepisy o zapobieganiu zakażeniom i chorobom

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały - fiolki, ampułki, liofilizaty, roztwory i proszki bez etykiet handlowych albo z oznaczeniami odczynników badawczych; dokumentacja odwołująca się do jednostek toksyczności; sprzęt do oczyszczania białek/związków przy braku profilu badawczego uzasadniającego posiadanie.

Wskaźniki - sama obecność oczyszczonej toksyny jest wskaźnikiem rozstrzygającym (brak zastosowań cywilnych w postaci skoncentrowanej); posiadanie poza laboratorium o właściwym reżimie; brak zezwoleń i dokumentacji obrotu.

Zasady bezpieczeństwa - zakaz otwierania pojemników i wytwarzania aerozolu; środki ochrony indywidualnej i dróg oddechowych; zabezpieczenie miejsca i wezwanie zespołu CBRN oraz służb sanitarnych; pobór próbek wyłącznie przez wyspecjalizowany zespół; traktowanie materiału jako silnie toksycznego.

Wykrywanie - immunoenzymatyczne (ELISA), spektrometria mas i testy biologiczne w laboratorium referencyjnym.

Ocena materiału: aktywny a nieaktywny

Materiał w pełni czynny - oczyszczona toksyna zachowująca aktywność. Materiał o obniżonej toksyczności - toksyna zdenaturowana (ogrzana, utleniona, zhydrolizowana), zanieczyszczona albo w stężeniu śladowym niezdolnym do wywołania zatrucia.

Znaczenie prawne. Posiadanie oczyszczonej toksyny objętej wykazem realizuje znamiona czynów przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu i - przy ustaleniu przeznaczenia - wytwarzania środka walki. Materiał zdenaturowany albo niezdolny do wywołania zatrucia objęty jest w odniesieniu do zamiaru użycia jako broni konstrukcją usiłowania nieudolnego z art. 13 § 2 k.k.; nie wyłącza to odpowiedzialności za nielegalny obrót substancją kontrolowaną.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 121 § 1 k.k. wytwarzanie, gromadzenie, przechowywanie, przewożenie środków walki zakazanych przez prawo międzynarodowe od roku do lat 10
art. 120 k.k. stosowanie środka masowej zagłady od 10 lat, 25 lat albo dożywotnie pozbawienie wolności
art. 16 § 1 w zw. z art. 121 k.k. przygotowanie karalne, gdy ustawa tak stanowi
art. 165 § 1 pkt 2 k.k. wyrabianie substancji zagrażających życiu lub zdrowiu wielu osób od 6 miesięcy do lat 8
art. 148 § 2 pkt 4 k.k. zabójstwo z użyciem środka trującego (przy zamachu na osobę) od 12 lat, 25 lat albo dożywotnie pozbawienie wolności
art. 156 § 1 k.k. spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu od 3 do 20 lat
art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym obrót bez zezwolenia od roku do lat 10
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne - materiał zdenaturowany jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 1C351 lit. d.
  2. Konwencja o zakazie broni bakteriologicznej (biologicznej) i toksycznej z 1972 r. (BWC).
  3. Konwencja o zakazie broni chemicznej (CWC) - w zakresie toksyn.
  4. Australia Group, List of Biological Agents for Export Control (toksyny).
  5. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 16, art. 120, art. 121, art. 148, art. 156, art. 165.
  6. Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.