Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski metale w postaci wysokoenergetycznej (1C011)
angielski high-energy metals (1C011)
wzór / oznaczenie m.in. Al, B, Zr, Mg - rozdrobnione

Czym jest

Pozycja 1C011 obejmuje metale i związki w postaci wysokoenergetycznej - drobno rozdrobnione proszki (glin, bor, cyrkon, magnez) o określonej wielkości cząstek i czystości, będące paliwami metalicznymi i dodatkami energetycznymi.

Zwiększają energię i temperaturę materiałów wybuchowych oraz paliw. Kontrolowane jako materiały energetyczne (1C011, MTCR dla napędów). Poszczególne proszki mają osobne hasła.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Nie zawiera receptur, parametrów syntezy ani sposobów uzbrajania - opisuje cechy pozwalające rozpoznać materiał i ustalić podstawę odpowiedzialności.

Charakterystyka fizykochemiczna

Cecha Wartość
zakres proszki Al, B, Zr, Mg i innych metali; stopy; wodorki
parametr kluczowy mała wielkość cząstek i wysoka czystość (progi wykazu)
rola paliwa metaliczne, dodatki energetyczne do MW i paliw
zagrożenie piroforyczność drobnych proszków; ryzyko wybuchu pyłu

Zastosowania cywilne

Pirotechnika, metalurgia, paliwa, katalizatory - powszechne (kontrola dotyczy proszków o parametrach energetycznych).

Miejsce w grupie i pozycje pokrewne

Podstawa prawna kontroli

Wykaz / akt Pozycja Uwagi
Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I 1C011 kontrola wywozu
Reżim Kontrolny Technologii Rakietowych (MTCR) materiały i technologie napędowe wykaz MTCR
Wspólny wykaz uzbrojenia UE ML8 materiał/urządzenie o znaczeniu wojskowym
Prawo polskie - materiały wybuchowe ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego zezwolenia, ewidencja, nadzór
Prawo polskie - obrót z zagranicą ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały - proszki, granulaty, prasowane kształtki, elastyczne arkusze albo odlewy bez oznaczeń handlowych; opakowania z symbolami materiału wybuchowego (klasa 1 ADR); ślady produkcji (prasy, formy, mieszarki).

Wskaźniki - materiał wybuchowy poza legalnym obiegiem i ewidencją; ilości i czystość przekraczające zastosowania cywilne; powiązanie z detonatorami, spłonkami albo konstrukcją ładunku.

Zasady bezpieczeństwa - bezwzględny zakaz uderzeń, tarcia, ognia i manipulacji; zabezpieczenie i ewakuacja strefy; wezwanie patrolu rozminowania/pirotechników; ocena stanu materiału wyłącznie przez uprawniony zespół.

Ocena wyrobu: prawidłowy a nieprawidłowy

Objęte kontrolą są proszki o wielkości cząstek i czystości powyżej progów. Proszki gruboziarniste ogólnego przeznaczenia nie są objęte; drobne proszki energetyczne w powiązaniu z MW lub paliwem są wskaźnikiem.

Znaczenie prawne. Wyrabianie, gromadzenie, posiadanie i obrót materiałami wybuchowymi bez wymaganego zezwolenia realizuje znamiona czynu z art. 171 k.k.; wywóz bez zezwolenia - z art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym. Materiał zdegradowany, niezdolny do detonacji, zgromadzony w zamiarze użycia, może być oceniany w kategoriach usiłowania nieudolnego (art. 13 § 2 k.k.) - co nie wyłącza odpowiedzialności za sam nielegalny obrót.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 171 § 1 k.k. wyrabianie, przetwarzanie, gromadzenie, posiadanie, obrót materiałami wybuchowymi bez wymaganego zezwolenia od 6 miesięcy do lat 8
art. 163 § 1 pkt 3 k.k. sprowadzenie zdarzenia (eksplozji) zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach od roku do lat 10
art. 173 k.k. sprowadzenie katastrofy w komunikacji (przy użyciu wobec transportu) od roku do lat 10
art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym obrót bez zezwolenia (wywóz, pośrednictwo, tranzyt) od roku do lat 10
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne (materiał zdegradowany / poniżej progów) jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 1C011.
  2. Reżim Kontrolny Technologii Rakietowych (MTCR), wykaz sprzętu i technologii.
  3. Ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
  4. Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.
  5. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 163, art. 171, art. 173.