Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Probenecyd |
| angielski | Probenecid |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | 4-(dipropylsulfamoyl)benzoic acid |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Benemid, Probenecid acid, Probecid, Benecid, Apurina |
| zapis SMILES | CCCN(CCC)S(=O)(=O)C1=CC=C(C=C1)C(=O)O |
| klasa Listy zabronionej WADA | S5 |
Czym jest
Probenecyd jest zaliczana do klasy S5 Listy zabronionej. W ujęciu tej klasy jest to diuretyk lub środek maskujący - zwiększa wydalanie moczu lub maskuje inne substancje.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C13H19NO4S |
| masa molowa | 285,36 g/mol |
| postać | Probenecid appears as bezwonny biały or almost biały krystaliczny proszek. Slightly bitter taste; pleasant aftertaste |
| barwa / forma | kryształy FROM DIL ALCOHOL |
| zapach | PRACTICALLY bezwonny |
| temperatura topnienia | 194-196 °C |
| rozpuszczalność | less than 1 mg/mL w temp. 68 °F |
| log P (lipofilność, XLogP) | 3,2 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 4911) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 57-66-9 |
| PubChem CID | 4911 |
| ChemSpider | 4742 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID9021188 |
| ChEMBL | CHEMBL897 |
| ChEBI | 8426 |
| KEGG | C07372 |
| DrugBank | DB01032 |
| UNII (FDA) | PO572Z7917 |
| MeSH | D011339 |
| RxNorm | 8698 |
| ECHA InfoCard | 100.000.313 |
| InChIKey | DBABZHXKTCFAPX-UHFFFAOYSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q900898.
Status na Liście zabronionej
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| klasa WADA | S5 |
| zakres zakazu | w każdym czasie (podczas zawodów i poza zawodami) |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) | zaliczenie substancji do klasy S5 |
| Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie | zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA |
| Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne | dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - preparaty farmaceutyczne (ampułki, fiolki, tabletki, blistry, iniektory), często bez polskiego oznakowania lub z zagranicznych zakupów wysyłkowych; proszki i roztwory w opakowaniach bez etykiety; sprzęt do iniekcji; ulotki i notatki dawkowania (cykle).
Wskaźniki - posiadanie w ilościach i zestawieniach typowych dla wspomagania wysiłkowego; powiązanie ze środowiskiem sportowym lub siłowniami; obrót poza legalnym łańcuchem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.
Odpowiedzialność
| Podstawa | Czyn | Charakter |
|---|---|---|
| art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej | odpowiedzialność karna |
| art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie | odpowiedzialność karna |
| reguły antydopingowe (POLADA) | stosowanie lub posiadanie przez zawodnika | odpowiedzialność dyscyplinarna |
Hasła powiązane (ta sama klasa)
Przypisy
- Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S5.
- Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 4911 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/4911).