Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Propranolol |
| angielski | Propranolol |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | 1-naphthalen-1-yloxy-3-(propan-2-ylamino)propan-2-ol |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Propanolol, Betalong, Euprovasin, Proprasylyt, Reducor |
| zapis SMILES | CC(C)NCC(COC1=CC=CC2=CC=CC=C21)O |
| klasa Listy zabronionej WADA | P1 |
Czym jest
Propranolol jest zaliczana do klasy P1 Listy zabronionej. W ujęciu tej klasy jest to beta-bloker - obniża tętno i drżenie, poprawia stabilność w sportach precyzyjnych.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C16H21NO2 |
| masa molowa | 259,34 g/mol |
| postać | ciało stałe |
| temperatura topnienia | 96 °C |
| rozpuszczalność | 0.0617 mg/L w temp. 25 °C |
| log P (lipofilność, XLogP) | 3 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 4946) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 525-66-6 |
| PubChem CID | 4946 |
| ChemSpider | 4777 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID6023525 |
| ChEMBL | CHEMBL27 |
| ChEBI | 8499 |
| KEGG | C07407 |
| DrugBank | DB00571 |
| UNII (FDA) | 9Y8NXQ24VQ |
| MeSH | D011433 |
| RxNorm | 8787 |
| ECHA InfoCard | 100.007.618 |
| InChIKey | AQHHHDLHHXJYJD-UHFFFAOYSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q423364.
Status na Liście zabronionej
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| klasa WADA | P1 |
| zakres zakazu | w niektórych sportach (m.in. łucznictwo, strzelectwo, golf, dart) |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) | zaliczenie substancji do klasy P1 |
| Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie | zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA |
| Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne | dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - preparaty farmaceutyczne (ampułki, fiolki, tabletki, blistry, iniektory), często bez polskiego oznakowania lub z zagranicznych zakupów wysyłkowych; proszki i roztwory w opakowaniach bez etykiety; sprzęt do iniekcji; ulotki i notatki dawkowania (cykle).
Wskaźniki - posiadanie w ilościach i zestawieniach typowych dla wspomagania wysiłkowego; powiązanie ze środowiskiem sportowym lub siłowniami; obrót poza legalnym łańcuchem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.
Odpowiedzialność
| Podstawa | Czyn | Charakter |
|---|---|---|
| art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej | odpowiedzialność karna |
| art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie | odpowiedzialność karna |
| reguły antydopingowe (POLADA) | stosowanie lub posiadanie przez zawodnika | odpowiedzialność dyscyplinarna |
Hasła powiązane (ta sama klasa)
Przypisy
- Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa P1.
- Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 4946 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/4946).