N,N-dipropyloformamidyna

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski N,N-dipropyloformamidyna
angielski N,N-dipropylformamidine
nazwa systematyczna IUPAC N,N-dipropylometanoimidamid
numer CAS 48044-20-8

Czym jest

N,N-dipropyloformamidyna jest dipropylowym członem grupy formamidyn (reszta wodorowa przy węglu amidynowym), należącej do rodziny dialkiloamidyn wykazu 1C350 opisanej całościowo przy N,N-dimetyloformamidynie. Rola, znaczenie kontrolne i brak zastosowań cywilnych są wspólne dla całej rodziny.

Jak pozostałe amidyny tej grupy, jest nośnikiem ugrupowania amidynowego - znacznika strukturalnego środków czwartej generacji (nowiczoków). Objęcie kontrolą wynika z tej roli, a nie z jakiegokolwiek zastosowania przemysłowego.

Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny; nie zawiera danych umożliwiających syntezę. Pełny opis znaczenia rodziny - przy N,N-dimetyloformamidynie.

Dane fizykochemiczne

Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C7H16N2
masa molowa 128,22 g/mol
postać ciecz
barwa bezbarwna do jasnożółtej
zapach aminowy
odczyn silnie zasadowy
rozpuszczalność w wodzie dobra; hydrolizuje
trwałość ograniczona - wrażliwa na wilgoć i dwutlenek węgla

Postępowanie jak przy N,N-dimetyloformamidynie: substancja żrąca, pochłania wilgoć i dwutlenek węgla; zabezpieczenie na poziomie właściwym dla środków czwartej generacji ze względu na możliwość współwystępowania produktu końcowego.

Miejsce w procesie i pozycje pokrewne

  • N,N-dimetyloformamidyna - hasło opisujące całą rodzinę dialkiloamidyn;
  • N,N-dipropyloformamidyna - dipropylowy człon grupy formamidyn;
  • pozostałe człony rodziny (formamidyny, acetamidyny, propanamidyny, butanamidyny, izobutanamidyny) - wykaz 1C350 poz. 73-88.

Podstawa prawna kontroli

Wykaz Pozycja Uwagi
Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I 1C350 poz. 75 prekursor toksycznych środków chemicznych
Konwencja o zakazie broni chemicznej (CWC) powiązana z wykazem 1 (środki czwartej generacji)
Wspólny wykaz uzbrojenia UE ML7
Lista Wassenaar dual-use 1C350
Prawo polskie - wykonanie CWC ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu Konwencji o zakazie broni chemicznej
Prawo polskie - obrót z zagranicą ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały, wskaźniki i zasady bezpieczeństwa jak przy N,N-dimetyloformamidynie: bezbarwna albo żółtawa ciecz o zapachu aminowym; sama obecność rozstrzygająca (brak zastosowań cywilnych); maksymalny poziom ochrony CBRN; identyfikacja fragmentu amidynowego przez GC-MS/LC-MS w laboratorium referencyjnym.

Ocena wyrobu: prawidłowy a nieprawidłowy

Materiał pełnowartościowy - klarowna ciecz. Materiał niepełnowartościowy - zmętnienie, osad soli węglanowych, zażółcenie (hydroliza).

Znaczenie prawne. Jak przy N,N-dimetyloformamidynie - posiadanie realizuje znamiona z art. 121 § 1 k.k. bez potrzeby dowodzenia zamiaru poza faktem posiadania; materiał zhydrolizowany objęty konstrukcją usiłowania nieudolnego (art. 13 § 2 k.k.).

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 121 § 1 k.k. wytwarzanie, gromadzenie, przechowywanie, przewożenie środków walki od roku do lat 10
art. 120 k.k. stosowanie środka masowej zagłady od 10 lat, 25 lat albo dożywotnie pozbawienie wolności
art. 16 § 1 w zw. z art. 121 k.k. przygotowanie karalne, gdy ustawa tak stanowi
art. 165 § 1 pkt 2 k.k. wyrabianie substancji zagrażających życiu lub zdrowiu wielu osób od 6 miesięcy do lat 8
art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym obrót bez zezwolenia od roku do lat 10
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 1C350 poz. 75.
  2. Konwencja o zakazie broni chemicznej, wykaz 1 (rozszerzony w 2019 r. o środki czwartej generacji).
  3. Wassenaar Arrangement, List of Dual-Use Goods and Technologies and Munitions List, 2025, ML7.
  4. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 16, art. 120, art. 121, art. 165.
  5. Ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu Konwencji o zakazie broni chemicznej.
  6. Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.