Metylofenidat

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski Metylofenidat
angielski Methylphenidate
nazwa systematyczna IUPAC (ang.) methyl 2-phenyl-2-piperidin-2-ylacetate
synonimy / oznaczenia (ang.) Methylphenidan, Phenidylate, Calocain, Plimasine, Methyl phenidylacetate
zapis SMILES COC(=O)C(C1CCCCN1)C2=CC=CC=C2
klasa Listy zabronionej WADA S6.B

Czym jest

Metylofenidat jest zaliczana do klasy S6.B Listy zabronionej. W ujęciu tej klasy jest to stymulant - pobudza ośrodkowy układ nerwowy, znosi zmęczenie.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.

Dane fizykochemiczne

Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C14H19NO2
masa molowa 233,31 g/mol
postać ciało stałe
barwa / forma kryształy from ethanol (aqueous)
temperatura wrzenia BP: 135 to 137 °C at 0,6 mm Hg
temperatura topnienia 74-75 °C
rozpuszczalność 1255mg/L
log P (lipofilność, XLogP) 0,2

Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 4158) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
Numer CAS 113-45-1
PubChem CID 4158
ChemSpider 4015
CompTox (DTXSID) DTXSID5023299
ChEMBL CHEMBL796
ChEBI 6887
KEGG C07196
DrugBank DB00422
UNII (FDA) 207ZZ9QZ49
MeSH D008774
RxNorm 6901
ECHA InfoCard 100.003.662
InChIKey DUGOZIWVEXMGBE-UHFFFAOYSA-N

Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q422112.

Status na Liście zabronionej

Cecha Wartość
klasa WADA S6.B
zakres zakazu podczas zawodów

Podstawa prawna

Akt Zakres
Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) zaliczenie substancji do klasy S6.B
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii jeżeli substancja jest zarazem środkiem odurzającym lub substancją psychotropową - odrębna odpowiedzialność karna

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały - preparaty farmaceutyczne (ampułki, fiolki, tabletki, blistry, iniektory), często bez polskiego oznakowania lub z zagranicznych zakupów wysyłkowych; proszki i roztwory w opakowaniach bez etykiety; sprzęt do iniekcji; ulotki i notatki dawkowania (cykle).

Wskaźniki - posiadanie w ilościach i zestawieniach typowych dla wspomagania wysiłkowego; powiązanie ze środowiskiem sportowym lub siłowniami; obrót poza legalnym łańcuchem aptecznym.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.

Odpowiedzialność

Podstawa Czyn Charakter
art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej odpowiedzialność karna
art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie odpowiedzialność karna
reguły antydopingowe (POLADA) stosowanie lub posiadanie przez zawodnika odpowiedzialność dyscyplinarna
ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie, obrót, wytwarzanie - gdy substancja jest środkiem odurzającym lub psychotropowym odpowiedzialność karna

Hasła powiązane (ta sama klasa)

Przypisy

  1. Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S6.B.
  2. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
  3. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
  4. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
  5. Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 4158 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/4158).