Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Tenamfetamina |
| angielski | Tenamfetamine |
| oznaczenie chemiczne | methylenedioxyamphet- amine |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | 1-(1,3-benzodioxol-5-yl)propan-2-amine |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Methylenedioxyamphetamine, Tenamfetaminum, Love, Tenanfetamina |
| zapis SMILES | CC(CC1=CC2=C(C=C1)OCO2)N |
| klasa Listy zabronionej WADA | S6.B |
Czym jest
Tenamfetamina jest zaliczana do klasy S6.B Listy zabronionej. W ujęciu tej klasy jest to stymulant - pobudza ośrodkowy układ nerwowy, znosi zmęczenie.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C10H13NO2 |
| masa molowa | 179,22 g/mol |
| barwa / forma | Almost bezbarwny olej |
| temperatura wrzenia | 157 °C at 22 mm Hg; 80-90 °C at 0,2 mm Hg |
| log P (lipofilność, XLogP) | 1,6 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 1614) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 4764-17-4 |
| PubChem CID | 1614 |
| ChemSpider | 1555 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID40859958 |
| ChEMBL | CHEMBL6731 |
| ChEBI | 166520 |
| DrugBank | DB01509 |
| UNII (FDA) | XJZ28FJ27W |
| MeSH | D015104 |
| ECHA InfoCard | 100.230.706 |
| InChIKey | NGBBVGZWCFBOGO-UHFFFAOYSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q223020.
Status na Liście zabronionej
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| klasa WADA | S6.B |
| zakres zakazu | podczas zawodów |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) | zaliczenie substancji do klasy S6.B |
| Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie | zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA |
| Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne | dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu |
| Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii | jeżeli substancja jest zarazem środkiem odurzającym lub substancją psychotropową - odrębna odpowiedzialność karna |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - preparaty farmaceutyczne (ampułki, fiolki, tabletki, blistry, iniektory), często bez polskiego oznakowania lub z zagranicznych zakupów wysyłkowych; proszki i roztwory w opakowaniach bez etykiety; sprzęt do iniekcji; ulotki i notatki dawkowania (cykle).
Wskaźniki - posiadanie w ilościach i zestawieniach typowych dla wspomagania wysiłkowego; powiązanie ze środowiskiem sportowym lub siłowniami; obrót poza legalnym łańcuchem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.
Odpowiedzialność
| Podstawa | Czyn | Charakter |
|---|---|---|
| art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej | odpowiedzialność karna |
| art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie | odpowiedzialność karna |
| reguły antydopingowe (POLADA) | stosowanie lub posiadanie przez zawodnika | odpowiedzialność dyscyplinarna |
| ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii | posiadanie, obrót, wytwarzanie - gdy substancja jest środkiem odurzającym lub psychotropowym | odpowiedzialność karna |
Hasła powiązane (ta sama klasa)
Przypisy
- Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S6.B.
- Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 1614 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1614).