Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Morfina |
| angielski | Morphine |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | (4R,4aR,7S,7aR,12bS)-3-methyl-2,4,4a,7,7a,13-hexahydro-1H-4,12-methanobenzofuro[3,2-e]isoquinoline-7,9-diol |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Morphia, Morphium, Morphina, Morphinum, Ospalivina |
| zapis SMILES | CN1CCC23C4C1CC5=C2C(=C(C=C5)O)OC3C(C=C4)O |
| klasa Listy zabronionej WADA | S7 |
Czym jest
Morfina jest zaliczana do klasy S7 Listy zabronionej. W ujęciu tej klasy jest to opioidowy lek przeciwbólowy o działaniu odurzającym.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C17H19NO3 |
| masa molowa | 285,34 g/mol |
| postać | ciało stałe |
| barwa / forma | Prisms |
| zapach | bezwonny |
| temperatura wrzenia | 190 °C (sublimes) |
| temperatura topnienia | 255 °C |
| gęstość | 1,32 w temp. 20 °C/4 °C |
| rozpuszczalność | w wodzie, 1.49X10+2 mg/L w temp. 20 °C |
| log P (lipofilność, XLogP) | 0,8 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 5288826) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 57-27-2 |
| PubChem CID | 5288826 |
| ChemSpider | 4450907 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID9023336 |
| ChEMBL | CHEMBL70 |
| ChEBI | 17303 |
| KEGG | D08233 |
| DrugBank | DB00295 |
| UNII (FDA) | 76I7G6D29C |
| MeSH | D009020 |
| RxNorm | 7052 |
| ECHA InfoCard | 100.000.291 |
| InChIKey | BQJCRHHNABKAKU-KBQPJGBKSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q81225.
Status na Liście zabronionej
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| klasa WADA | S7 |
| zakres zakazu | podczas zawodów |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) | zaliczenie substancji do klasy S7 |
| Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie | zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA |
| Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne | dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu |
| Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii | jeżeli substancja jest zarazem środkiem odurzającym lub substancją psychotropową - odrębna odpowiedzialność karna |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - preparaty farmaceutyczne (ampułki, fiolki, tabletki, blistry, iniektory), często bez polskiego oznakowania lub z zagranicznych zakupów wysyłkowych; proszki i roztwory w opakowaniach bez etykiety; sprzęt do iniekcji; ulotki i notatki dawkowania (cykle).
Wskaźniki - posiadanie w ilościach i zestawieniach typowych dla wspomagania wysiłkowego; powiązanie ze środowiskiem sportowym lub siłowniami; obrót poza legalnym łańcuchem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.
Odpowiedzialność
| Podstawa | Czyn | Charakter |
|---|---|---|
| art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej | odpowiedzialność karna |
| art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie | odpowiedzialność karna |
| reguły antydopingowe (POLADA) | stosowanie lub posiadanie przez zawodnika | odpowiedzialność dyscyplinarna |
| ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii | posiadanie, obrót, wytwarzanie - gdy substancja jest środkiem odurzającym lub psychotropowym | odpowiedzialność karna |
Hasła powiązane (ta sama klasa)
Przypisy
- Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S7.
- Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 5288826 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5288826).