Encyklopedia rzeczy zabronionych
Serwis jest opracowaniem referencyjnym dla funkcjonariuszy służb państwowych, opisującym substancje, materiały, urządzenia i technologie objęte zakazem posiadania albo kontrolą obrotu i wywozu. Każde hasło ma jednolitą strukturę: nazewnictwo, charakterystyka rozpoznawcza, podstawa prawna kontroli, przepisy karne oraz wskazówki dotyczące oceny wyrobu w warunkach terenowych.
Encyklopedia obejmuje dwie rozłączne kategorie zakazów:
- zakazy posiadania - substancje i przedmioty, których samo posiadanie jest czynem zabronionym niezależnie od zamiaru obrotu (bojowe środki trujące, wybrane czynniki biologiczne, materiały wybuchowe bez zezwolenia);
- kontrola obrotu i wywozu - produkty podwójnego zastosowania, których posiadanie w kraju jest legalne, ale wywóz, tranzyt, pośrednictwo lub przekazanie technologii wymaga zezwolenia.
Rozróżnienie to jest kluczowe operacyjnie. W drugim przypadku znalezienie towaru nie jest samo w sobie podstawą do zatrzymania - podstawą jest brak wymaganego zezwolenia albo niezgodność deklaracji celnej ze stanem faktycznym.
Dla kogo
Opracowanie kierowane jest do Policji jako operatora oraz do służb współpracujących: Krajowej Administracji Skarbowej wraz ze Służbą Celno-Skarbową, Straży Granicznej, Służby Więziennej oraz partnerskich służb zagranicznych. Zarządzanie dostępem odbywa się poza serwisem.
Podstawa materiałowa
Hasła opracowano na podstawie obowiązujących wykazów kontrolnych:
| Wykaz | Zakres | Podstawa |
|---|---|---|
| Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I | produkty podwójnego zastosowania, kategorie 0-9 | prawo Unii, bezpośrednio stosowane |
| Lista Wassenaar 2025 | dobra podwójnego zastosowania i wykaz uzbrojenia | porozumienie międzynarodowe, transponowane do prawa UE |
| Konwencja o zakazie broni chemicznej (CWC) | wykazy 1, 2 i 3 substancji chemicznych | umowa międzynarodowa, ratyfikowana przez RP |
| INFCIRC/254/Rev.15/Part 1 (NSG) | materiały, urządzenia i technologie jądrowe | wytyczne Grupy Dostawców Jądrowych |
| Federal Select Agent Program (HHS/USDA) | czynniki biologiczne i toksyny | prawo Stanów Zjednoczonych, punkt odniesienia |
| Wykaz środków odurzających, substancji psychotropowych i NPS (Dz.U. 2024 poz. 1139) | środki odurzające, substancje psychotropowe i nowe substancje psychoaktywne | prawo polskie (obwieszczenie Ministra Zdrowia z 17 czerwca 2024 r.) |
| Rozporządzenia (WE) 273/2004 i 111/2005 | prekursory narkotykowe kategorii 1-4 (obrót wewnątrzunijny i z państwami trzecimi) | prawo Unii, bezpośrednio stosowane |
| Prekursory narkotyków kategorii 2 i 3 (Państwowa Inspekcja Sanitarna) | prekursory kategorii 2 i 3 objęte nadzorem sanitarnym (kody CN i CAS) | nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej |
| Krajowa klasyfikacja prekursorów (grupy IIA-R i IIB-R) | prekursory ujęte w krajowych wykazach uzupełniających | prawo polskie (ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii) |
| Lista substancji i metod zabronionych (WADA) | doping - substancje i metody zabronione w sporcie (edycje 2025 i 2026) | Światowy Kodeks Antydopingowy WADA; w Polsce ustawa o zwalczaniu dopingu w sporcie (POLADA) |
Znaczna część pozycji występuje równocześnie w kilku wykazach, pod nieco odmiennymi nazwami. W encyklopedii każdemu przedmiotowi odpowiada jedno hasło, w którym zebrano wszystkie znane oznaczenia i wszystkie podstawy prawne.
Jak korzystać
- Indeks haseł - alfabetyczny wykaz wszystkich pozycji z numerami CAS i oznaczeniami wykazów; najszybsza droga, gdy znany jest numer CAS albo nazwa z dokumentu przewozowego.
- Menu górne - układ tematyczny: kategoria, podkategoria, hasło.
- Strony podkategorii - pełne zestawienia z krótkimi streszczeniami.
Zakres i ograniczenia
Opracowanie służy rozpoznawaniu i klasyfikacji przedmiotów. Nie zawiera procedur syntezy, receptur ani parametrów produkcyjnych - do identyfikacji nie są one potrzebne, a ich publikacja byłaby sprzeczna z celem serwisu.
Treść ma charakter informacyjny. W czynnościach procesowych podstawą pozostaje aktualny tekst aktu prawnego oraz opinia biegłego lub wynik badania laboratoryjnego. Numery pozycji wykazów kontrolnych zmieniają się przy corocznych aktualizacjach załącznika I - przed powołaniem się na konkretną pozycję należy sprawdzić wersję obowiązującą w dacie czynu.
Kontakt z nami
Polskie.AI Sp. z o.o.
ul. Święty Marcin 29/8
61-806 Poznań
NIP: 783-18-78-619
Napisz do nas: kontakt@zabronione.edu.pl