Wirusy gorączek krwotocznych

Filowirusy, arenawirusy, hantawirusy i wirusy przenoszone przez stawonogi wywołujące zespoły krwotoczne - grupa o najwyższej śmiertelności wśród czynników objętych kontrolą.

  • Wirus Ebola

    Filowirus wywolujacy goraczke krwotoczna o jednej z najwyzszych smiertelnosci wsrod czynnikow zakaznych. Rezerwuar - nietoperze owocozerne; zakazenie przez plyny ustrojowe. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus marburski

    Filowirus blizniaczy wobec Eboli - goraczka krwotoczna o smiertelnosci do ponad 80%. Rezerwuar - nietoperze owocozerne. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Lassa

    Arenawirus Starego Swiata, goraczka Lassa endemiczna w Afryce Zachodniej. Rezerwuar - gryzonie Mastomys; zakazenie przez wydaliny gryzoni. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Junin

    Arenawirus Nowego Swiata, argentynska goraczka krwotoczna. Rezerwuar - gryzonie Calomys. Istnieje szczepionka Candid#1. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Machupo

    Arenawirus Nowego Swiata, boliwijska goraczka krwotoczna. Rezerwuar - gryzonie Calomys. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Guanarito

    Arenawirus Nowego Swiata, wenezuelska goraczka krwotoczna. Rezerwuar - gryzonie Zygodontomys. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Sabia

    Arenawirus Nowego Swiata, brazylijska goraczka krwotoczna; znany z zakazen laboratoryjnych. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Chapare

    Arenawirus Nowego Swiata z regionu Chapare w Boliwii; udokumentowane zakazenia wtorne. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Lujo

    Arenawirus Starego Swiata z Afryki Poludniowej; zakazenia szpitalne o bardzo wysokiej smiertelnosci. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus kongijsko-krymskiej goraczki krwotocznej

    Wirus goraczki krwotocznej przenoszony przez kleszcze Hyalomma; zwierzeta gospodarskie wzmacniaja transmisje. Zasieg Afryka/Azja/SE Europa. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus goraczki z Rift Valley

    Arbowirus przenoszony przez komary, chorobotworczy dla ludzi i przezuwaczy; masowe poronienia u zwierzat, postacie krwotoczne u czlowieka. Czynnik BSL-3, overlap select agent. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Hantaan

    Hantawirus goraczki krwotocznej z zespolem nerkowym (HFRS), endemiczny w Azji Wschodniej. Rezerwuar - mysz polna; zakazenie przez aerozol wydalin gryzoni. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Andes

    Hantawirus zespolu plucnego (HPS) w Ameryce Poludniowej z udokumentowana transmisja miedzyludzka. Rezerwuar - ryzniak Oligoryzomys. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Sin Nombre

    Hantawirus zespolu plucnego (HPS) w Ameryce Polnocnej (ognisko Four Corners 1993). Rezerwuar - myszak Peromyscus. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Dobrava-Belgrade

    Hantawirus ciezkiej HFRS w Europie, w tym na Balkanach. Rezerwuar - mysz lesna Apodemus flavicollis. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Seoul

    Hantawirus HFRS o lagodniejszym przebiegu; rezerwuar w szczurach Rattus daje zasieg ogolnoswiatowy, takze miejski. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus zoltej goraczki

    Flawiwirus przenoszony przez komary, endemiczny w Afryce i Ameryce Pld.; ciezka postac krwotoczna z zoltaczka. Istnieje szczepionka 17D. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus omskiej goraczki krwotocznej

    Flawiwirus kleszczowy endemiczny na zachodniej Syberii; zakazenie takze przy obrobce futer. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Lasu Kyasanur

    Flawiwirus kleszczowy z indyjskiego stanu Karnataka; rezerwuar gryzonie i malpy. W Indiach stosuje sie szczepionke. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Choclo

    Hantawirus zespolu plucnego (HPS) w Panamie. Rezerwuar - ryzniak Oligoryzomys fulvescens. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Laguna Negra

    Hantawirus zespolu plucnego (HPS) w Ameryce Poludniowej (Paragwaj, Boliwia). Rezerwuar - mysz Calomys laucha. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

Wirusy neurotropowe

Alfawirusy końskiego zapalenia mózgu, flawiwirusy mózgowe, paramyksowirusy oraz wirus wścieklizny - czynniki atakujące ośrodkowy układ nerwowy.

  • Wirus Nipah

    Henipawirus zapalenia mozgu i objawow oddechowych o wysokiej smiertelnosci; rezerwuar nietoperze owocozerne, transmisja miedzyludzka. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Hendra

    Henipawirus blisko spokrewniony z Nipah; rezerwuar nietoperze, konie jako zywiciel posredni. Australia. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus wenezuelskiego konskiego zapalenia mozgu

    Alfawirus przenoszony przez komary, chorobotworczy dla koni i ludzi; wysokie miano wiremii i podatnosc na aerozolizacje. Czynnik BSL-3, lista HHS/USDA. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus wschodnioamerykanskiego konskiego zapalenia mozgu

    Alfawirus przenoszony przez komary o bardzo wysokiej smiertelnosci (u ludzi ~30%). Rezerwuar ptaki, zywiciel konie. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus zachodnioamerykanskiego konskiego zapalenia mozgu

    Alfawirus przenoszony przez komary, chorobotworczy dla koni i ludzi; przebieg lagodniejszy niz EEE. Rezerwuar ptaki. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus kleszczowego zapalenia mozgu

    Flawiwirus kleszczowy endemiczny w Europie (takze w Polsce) i Azji; zapalenie mozgu. Istnieje szczepionka; podtypy dalekowschodni/syberyjski na liscie HHS. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus japonskiego zapalenia mozgu

    Flawiwirus przenoszony przez komary Culex, najczestsza przyczyna wirusowego zapalenia mozgu w Azji; zywiciele ptaki i swinie. Istnieje szczepionka. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Chikungunya

    Alfawirus przenoszony przez komary Aedes; goraczka z dlugotrwalymi bolami stawow. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus wscieklizny

    Rabdowirus neurotropowy przenoszony przez sline ssakow; po objawach niemal zawsze smiertelny. Istnieje szczepionka i profilaktyka poekspozycyjna. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Powassan

    Flawiwirus kleszczowy zapalenia mozgu w Ameryce Polnocnej i wschodniej Rosji. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus limfocytowego zapalenia opon mozgowych

    Arenawirus o zasiegu ogolnoswiatowym, rezerwuar mysz domowa; zapalenie opon mozgowych, grozny dla plodu. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Oropouche

    Orthobunyawirus przenoszony przez kuczmany i komary; goraczka oropouche, niekiedy zapalenie opon. Ameryka Pld. i Srodkowa. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus zapalenia mozgu z Murray Valley

    Flawiwirus przenoszony przez komary Culex, zapalenie mozgu w Australii i Nowej Gwinei; rezerwuar ptaki wodne. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus zapalenia mozgu z St. Louis

    Flawiwirus przenoszony przez komary Culex, zapalenie mozgu w Amerykach; rezerwuar ptaki. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus Rocio

    Flawiwirus przenoszony przez komary, zapalenie mozgu w poludniowo-wschodniej Brazylii. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

Wirusy ospowe i oddechowe

Ortopokswirusy, koronawirusy i wirusy grypy o wysokiej zjadliwości - czynniki przenoszone drogą powietrzną, o największym potencjale rozprzestrzeniania.

  • Wirus ospy naturalnej

    Ortopokswirus ospy prawdziwej, choroba wykorzeniona w 1980 r.; zywy wirus legalny tylko w dwoch repozytoriach WHO. Kazde inne posiadanie bezwzglednie nielegalne. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.

  • Wirus malpiej ospy

    Ortopokswirus spokrewniony z ospa prawdziwa, lagodniejszy przebieg; rezerwuar gryzonie afrykanskie, ogniska swiatowe w 2022 r. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Koronawirus SARS

    Betakoronawirus zespolu ciezkiej ostrej niewydolnosci oddechowej (SARS), epidemia 2002-2003; rezerwuar nietoperze. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Koronawirus MERS

    Betakoronawirus bliskowschodniego zespolu oddechowego (MERS) o wysokiej smiertelnosci; zrodlo zakazen - wielblady jednogarbne. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.

  • Zrekonstruowany wirus grypy z 1918 r.

    Wirus grypy odtworzony laboratoryjnie na podstawie szczepu pandemii 1918 r. o udowodnionej zjadliwosci; szczegolnie scisla kontrola, potencjal pandemiczny. Czynnik BSL-3 enhanced, lista HHS. Wykaz 1C351.a.

  • Wirusy grypy ptakow o wysokiej zjadliwosci

    Szczepy grypy ptakow (H5, H7) o wysokiej zjadliwosci, masowe padniecia drobiu i ciezkie zakazenia czlowieka; potencjal pandemiczny. Patogen czlowieka i zwierzat. Czynnik BSL-3, lista USDA/HHS. Wykaz 1C351.a/1C352.

Bakterie i grzyby chorobotwórcze

Bakterie, riketsje i grzyby chorobotwórcze dla człowieka objęte pozycją 1C351 oraz listą HHS Select Agents.

  • Laseczka waglika

    Przetrwalnikujaca bakteria Gram-dodatnia waglika; przetrwalniki o wyjatkowej odpornosci, latwe do aerozolizacji, postac pluchna o wysokiej smiertelnosci. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Paleczka dzumy

    Bakteria Gram-ujemna dzumy; rezerwuar gryzonie, wektor pchly; postac pluchna przenoszona kropelkowo o niemal 100% smiertelnosci. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Paleczka tularemii

    Bakteria Gram-ujemna tularemii o skrajnie niskiej dawce zakazajacej (kilkanascie komorek) i zdolnosci do zakazenia wziewnego. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Paleczka nosacizny

    Bakteria Gram-ujemna nosacizny koniowatych, przenoszaca sie na czlowieka; historycznie badana jako bron. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Paleczka melioidozy

    Bakteria Gram-ujemna melioidozy, bytujaca w glebie i wodzie tropikow; spokrewniona z nosacizna. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Riketsja goraczki Q

    Wewnatrzkomorkowa bakteria goraczki Q z forma przetrwalnikopodobna o duzej odpornosci i skrajnie niskiej dawce zakazajacej; grozny czynnik aerozolowy. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.b.

  • Riketsja duru plamistego

    Wewnatrzkomorkowa bakteria duru plamistego epidemicznego; wektor - wesz odziezowa, historyczne wielkie epidemie wojenne. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.b.

  • Zarazek papuzicy

    Wewnatrzkomorkowa bakteria papuzicy (ornitozy), odzwierzeca z ptakow; atypowe zapalenie pluc u czlowieka. Czynnik BSL-3, wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Laseczka jadu kielbasianego

    Beztlenowa przetrwalnikujaca laseczka wytwarzajaca toksyny botulinowe - najsilniejsze znane trucizny; znaczenie z produkcji toksyny. Czynnik Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.

  • Laseczka zgorzeli gazowej

    Beztlenowa przetrwalnikujaca laseczka; kontrolowane szczepy wytwarzajace toksyne epsilon (typy B, D). Toksyna epsilon na liscie HHS; wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Paleczka maltanska

    Bakteria Gram-ujemna brucelozy, najbardziej zjadliwa z brucelli; rezerwuar kozy i owce, niska dawka zakazajaca, zakazenie takze wziewne. Czynnik BSL-3, listy HHS/USDA. Wykaz 1C351.b.

  • Paleczka ronienia bydla

    Bakteria Gram-ujemna brucelozy bydla (ronienia), zakazajaca wtornie czlowieka. Czynnik BSL-3, listy HHS/USDA. Wykaz 1C351.b.

  • Paleczka ronienia swin

    Bakteria Gram-ujemna brucelozy swin, zakazajaca czlowieka. Czynnik BSL-3, listy HHS/USDA. Wykaz 1C351.b.

  • Paleczka duru brzusznego

    Bakteria Gram-ujemna duru brzusznego, przenoszona droga pokarmowa; potencjal skazenia wody i zywnosci. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Paleczka czerwonki

    Bakteria Gram-ujemna czerwonki; typ 1 wytwarza toksyne Shiga, bardzo niska dawka zakazajaca. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Przecinkowiec cholery

    Wygieta bakteria Gram-ujemna cholery; ostra biegunka odwadniajaca z toksyny cholery, potencjal skazenia wody. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Paleczka okreznicy wytwarzajaca toksyne Shiga (STEC)

    Szczepy E. coli wytwarzajace toksyne Shiga (np. O157:H7); krwotoczne zapalenie jelit i zespol hemolityczno-mocznicowy, bardzo niska dawka. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.

  • Coccidioides immitis

    Grzyb dimorficzny kokcydioidozy; forma glebowa wytwarza wysoce zakazne artrokonidia wdychane z pylem. Czynnik BSL-3, wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.c.

  • Coccidioides posadasii

    Grzyb dimorficzny kokcydioidozy, blizniaczy wobec C. immitis; zakazenie przez wdychanie artrokonidiow. Czynnik BSL-3, wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.c.

Czynniki chorobotwórcze zwierząt

Patogeny zwierzęce objęte kontrolą wywozu i listą USDA Select Agents, w tym czynniki chorób zwalczanych z urzędu.

  • Wirus pryszczycy

    Pikornawirus pryszczycy - najbardziej zarazliwa choroba parzystokopytnych; przenosi sie aerozolem na duze odleglosci, moze sparalizowac rolnictwo. Wymaga najwyzszej hermetyzacji, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus zarazy bydlecej

    Morbiliwirus ksiegosuszu bydla; choroba wykorzeniona w 2011 r. (druga po ospie prawdziwej). Zywy wirus tylko w wyznaczonych laboratoriach, kazde inne posiadanie niedopuszczalne. Lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus afrykanskiego pomoru swin

    Duzy wirus DNA afrykanskiego pomoru swin, smiertelnosc niemal 100%, brak szczepionki; wyjatkowo odporny w produktach wieprzowych (obecny w Polsce). Lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus klasycznego pomoru swin

    Pestiwirus klasycznego pomoru swin, wysoce zarazliwy i czesto smiertelny; klinicznie podobny do ASF. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus afrykanskiej choroby koni

    Orbiwirus afrykanskiej choroby koni przenoszony przez kuczmany Culicoides; smiertelnosc ponad 90% u koni. Lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus choroby niebieskiego jezyka

    Orbiwirus choroby niebieskiego jezyka przenoszony przez kuczmany; ciezki przebieg u owiec. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.

  • Wirus rzekomego pomoru drobiu

    Paramyksowirus choroby Newcastle; kontrola obejmuje szczepy welogeniczne powodujace masowe padniecia drobiu. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus pomoru przezuwaczy

    Morbiliwirus pomoru malych przezuwaczy, spokrewniony z ksiegosuszem; ciezka choroba owiec i koz o wysokiej smiertelnosci. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus choroby zgrudowacenia skory

    Kapripokswirus choroby guzowatej skory bydla; liczne guzy skorne, straty gospodarcze, przenoszony przez owady klujace. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus ospy owczej

    Kapripokswirus ospy owczej, ciezka choroba owiec ze zmianami ospowymi. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus ospy koziej

    Kapripokswirus ospy koziej, blisko spokrewniony z ospa owcza; analogiczna choroba koz. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus choroby pecherzykowej swin

    Enterowirus choroby pecherzykowej swin, klinicznie nieodroznialny od pryszczycy; wymusza roznicowanie laboratoryjne. Odporny w srodowisku. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus pecherzykowego zapalenia jamy gebowej

    Rabdowirus pecherzykowego zapalenia jamy gebowej bydla, koni i swin, klinicznie podobny do pryszczycy; moze zakazac czlowieka. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Wirus wscieklizny rzekomej (choroba Aujeszkyego)

    Herpeswirus choroby Aujeszky'ego; rezerwuar swinie, u innych zwierzat przebieg smiertelny z objawami nerwowymi. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.

  • Wirus choroby skokowej owiec

    Flawiwirus kleszczowy choroby skokowej owiec (zapalenie mozgu); Wyspy Brytyjskie i pln. Europa, rzadziej czlowiek. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.

  • Enterowirusowe zapalenie mozgu i rdzenia swin

    Pikornawirus choroby cieszynskiej (Teschen), zapalenie mozgu i rdzenia swin z porazeniami. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.

  • Mycoplasma capricolum subsp. capripneumoniae

    Bezscienna mykoplazma zarazy plucnej koz (CCPP), wysoce zarazliwe smiertelne zapalenie pluc. Zwalczana z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

  • Mycoplasma mycoides subsp. mycoides SC

    Bezscienna mykoplazma (small colony) zarazy plucnej bydla (CBPP), jedna z najgrozniejszych chorob bydla. Zwalczana z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.

Czynniki chorobotwórcze roślin

Patogeny roślinne z pozycji 1C354, mające potencjał zastosowania jako broń przeciwko uprawom.

  • Andyjski utajony wirus ziemniaka

    Tymowirus porazajacy ziemniaki, czesto o przebiegu utajonym; zawleczenie zagraza plantacjom. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Wiroid wrzecionowatosci bulw ziemniaka

    Wiroid (nagie koliste RNA) wrzecionowatosci bulw ziemniaka; deformacja bulw, spadek plonu, wyjatkowo odporny. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Xanthomonas albilineans

    Bakteria Gram-ujemna parzeliny lisci trzciny cukrowej; biale smugi, wiedniecie, straty plonu cukru. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Xanthomonas axonopodis pv. citri

    Bakteria raka cytrusowego; korkowate zmiany na lisciach i owocach, zamieranie drzew, trudna do zwalczenia. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Xanthomonas oryzae pv. oryzae

    Bakteria zarazy lisci ryzu, jedna z najgrozniejszych chorob ryzu; duze straty plonu w Azji. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.

  • Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus

    Bakteria bakteriozy pierscieniowej ziemniaka; gnicie pierscienia naczyniowego bulw, czesto utajone. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Ralstonia solanacearum rasa 3 biowar 2

    Bakteria brunatnej zgnilizny (sluzaka) ziemniaka; rasa 3 biowar 2 przystosowana do klimatu umiarkowanego, zagrozenie dla upraw europejskich. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.

  • Colletotrichum kahawae

    Grzyb antraknozy owocow kawy (coffee berry disease); czarne plamy i opadanie owocow, ogromne straty w Afryce. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Cochliobolus miyabeanus

    Grzyb brunatnej plamistosci lisci ryzu; historycznie przyczyna kleski glodu w Bengalu (1943). Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Microcyclus ulei

    Grzyb poludniowoamerykanskiego zamierania lisci kauczukowca; zawleczenie do Azji zagroziloby swiatowej produkcji kauczuku. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Puccinia graminis

    Grzyb rdzy zdzblowej pszenicy; rasa Ug99 przelamuje odpornosc wiekszosci odmian, zarodniki przenoszone wiatrem na ogromne odleglosci. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Puccinia striiformis

    Grzyb rdzy zoltej (paskowej) pszenicy; rozwija sie w nizszych temperaturach, zagraza uprawom w klimacie umiarkowanym. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Magnaporthe oryzae

    Grzyb zarazy (blast) ryzu, najgrozniejsza choroba ryzu; patotyp pszeniczny (wheat blast) zagraza pszenicy. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Peronosclerospora philippinensis

    Legniowiec filipinskiego macniaka rzekomego kukurydzy; karlowacenie i bezplonnosc roslin. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.

  • Sclerophthora rayssiae var. zeae

    Legniowiec brunatnego macniaka rzekomego (paskowego) kukurydzy; brunatne pasy na lisciach, straty plonu w Azji Pld. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.

  • Synchytrium endobioticum

    Grzyb skoczkowy raka ziemniaka; kalafiorowate narosla na bulwach, przetrwalniki zywotne w glebie dziesieciolecia. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.

  • Tilletia indica

    Grzyb glowniowy sneci indyjskiej pszenicy (Karnal bunt); zamienia ziarniaki w mase zarodnikow o rybnym zapachu, bariery handlowe. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

  • Thecaphora solani

    Grzyb glowniowy glowni ziemniaka; zniekstalcenia bulw wypelnionych masa zarodnikow, region andyjski. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.

Toksyny

Toksyny białkowe i drobnocząsteczkowe z pozycji 1C351 lit. d oraz listy Select Agents.

  • Toksyny botulinowe

    Najsilniejsze znane trucizny - neurotoksyny bialkowe (typy A-G) blokujace przewodnictwo nerwowo-miesniowe, dawka smiertelna w nanogramach; wytwarzane przez C. botulinum. Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.d.

  • Toksyny laseczki zgorzeli gazowej

    Toksyny bialkowe C. perfringens; kontrolowana glownie toksyna epsilon (typy B, D) tworzaca pory i uszkadzajaca OUN. Toksyna epsilon na liscie HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Konotoksyny

    Krotkie peptydowe neurotoksyny jadu slimakow stozkow; blokuja kanaly jonowe i receptory, szybkie porazenie. Krotkie alfa-konotoksyny na liscie HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Toksyny Shiga

    Bialkowe toksyny Shiga hamujace synteze bialek (inaktywacja rybosomow); krwotoczne zapalenie jelit i zespol hemolityczno-mocznicowy. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Enterotoksyny gronkowca zlocistego

    Bialkowe superantygeny gronkowca; kontrolowana zwlaszcza enterotoksyna B (SEB) - czynnik obezwladniajacy, wziewnie ciezkie objawy. SEB na liscie HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Tetrodotoksyna

    Drobnoczasteczkowa neurotoksyna blokujaca kanaly sodowe (ryby rozdymkowate/fugu); jedna z najsilniejszych trucizn niebialkowych, brak odtrutki, odporna termicznie. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Mikrocystyny

    Drobnoczasteczkowe hepatotoksyny sinic (zakwity wod); hamuja fosfatazy bialkowe, uszkadzaja watrobe, dzialanie rakotworcze, potencjal skazenia wody. Wykaz 1C351.d.

  • Aflatoksyny

    Mykotoksyny Aspergillus zanieczyszczajace zywnosc; silnie rakotworcze (rak watroby), aflatoksyna B1 jeden z najsilniejszych naturalnych kancerogenow, odporne termicznie. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Abryna

    Bialkowa lektyna typu AB z nasion rozanca grochowego, hamuje synteze bialek; podobna do rycyny, jeszcze bardziej toksyczna. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Toksyna cholery

    Bialkowa enterotoksyna AB5 przecinkowca cholery; aktywuje cyklaze adenylanowa, masowa utrata plynow (biegunka odwadniajaca). Wykaz 1C351.d.

  • Diacetoksyscyrpenol

    Mykotoksyna trichotecenowa Fusarium (DAS) hamujaca synteze bialek; uszkodzenia skory, blon sluzowych i szpiku, dziala przez skore. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.

  • Toksyna T-2

    Mykotoksyna trichotecenowa Fusarium (T-2) hamujaca synteze bialek; cytotoksyczna dla skory, jelit i szpiku, kojarzona z 'zoltym deszczem'. Wykaz 1C351.d.

  • Toksyna HT-2

    Mykotoksyna trichotecenowa HT-2, glowny produkt przemiany T-2 o zblizonym mechanizmie i toksycznosci; wystepuje razem z T-2 w skazeniach zboz. Wykaz 1C351.d.

  • Modekcyna

    Bialkowa lektyna typu AB z Adenia digitata, hamuje synteze bialek; z grupy abryny i rycyny, skrajnie toksyczna. Wykaz 1C351.d.

  • Wolkenzyna

    Bialkowa lektyna typu AB z Adenia volkensii, hamuje synteze bialek; z grupy modekcyny i abryny, skrajnie toksyczna. Wykaz 1C351.d.

  • Wiskotoksyna (lektyna 1 jemioly)

    Bialkowa lektyna typu AB z jemioly (wiskumina), hamuje synteze bialek jak abryna i rycyna; oczyszczona toksyna wysoce toksyczna. Wykaz 1C351.d.

Sprzęt i elementy genetyczne

Fermentory, wirówki, liofilizatory, komory izolacyjne i inne wyposażenie z pozycji 2B352 oraz elementy genetyczne z pozycji 1C353.

  • Komory izolacyjne i osloniete stanowiska (2B352.a)

    Komory izolacyjne i oslonięte stanowiska (klasa III) zapewniajace hermetycznosc P3/P4 do pracy z najgrozniejszymi patogenami. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.a.

  • Fermentory (2B352.b)

    Fermentory o pojemnosci >=20 L zdolne do hodowli czynnikow chorobotworczych bez uwalniania aerozolu; namnazanie w skali ponadlaboratoryjnej. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.b.

  • Wirowki separacyjne (2B352.c)

    Przeplywowe wirowki separacyjne o pracy ciaglej do zbioru biomasy bez uwalniania aerozolu; krytyczny etap zbioru czynnika. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.c.

  • Sprzet do filtracji stycznej (2B352.d)

    Sprzet do filtracji stycznej (cross-flow) do zageszczania zawiesin komorkowych i oddzielania toksyn; etap przetwarzania czynnika. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.d.

  • Sprzet do sterylizacji i dezynfekcji (2B352.e)

    Sprzet do sterylizacji, dezynfekcji i liofilizacji sprzezony z instalacjami hermetycznymi; warunek powtarzalnego namnazania czynnika. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.e.

  • Sprzet ochrony osobistej w laboratoriach (2B352.f)

    Kombinezony gazoszczelne i ochrona drog oddechowych do pracy P3/P4 z czynnikami wysokiego ryzyka. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.f.

  • Komory aerozolowe (2B352.g)

    Komory inhalacyjne (aerozolowe) do badania narazenia zwierzat na czynniki biologiczne; bardzo wysoki wskaznik zwiazany z bronia biologiczna. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.g.

  • Instalacje do suszenia rozpylowego (2B352.h)

    Suszarki rozpylowe przeksztalcajace zawiesine w suchy proszek o frakcji respirabilnej; wytwarzanie trwalej postaci aerozolizacyjnej czynnika. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.h.

  • Sprzet do rozdrabniania i mikrokapsulkowania (2B352.i)

    Sprzet do rozdrabniania i mikrokapsulkowania materialu biologicznego do frakcji drobnej/respirabilnej; nadawanie cech uzytkowych czynnikowi. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.i.

  • Sprzet do syntezy kwasow nukleinowych (2B352.j)

    Automatyczne syntezatory kwasow nukleinowych zdolne do skladania dlugich sekwencji bez nadzoru; umozliwiaja odtworzenie elementow genetycznych czynnikow bez probki. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.j.

  • Elementy genetyczne i organizmy zmodyfikowane (1C353)

    Elementy genetyczne (sekwencje kodujace czynniki i toksyny) oraz organizmy zmodyfikowane; rozciagaja kontrole patogenow na material genetyczny umozliwiajacy ich odtworzenie. Wykaz 1C353.