Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Kortyzon |
| angielski | Cortisone |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | (8S,9S,10R,13S,14S,17R)-17-hydroxy-17-(2-hydroxyacetyl)-10,13-dimethyl-1,2,6,7,8,9,12,14,15,16-decahydrocyclopenta[a]phenanthrene-3,11-dione |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Cortisona, Cortisonum, Kortison |
| zapis SMILES | CC12CCC(=O)C=C1CCC3C2C(=O)CC4(C3CCC4(C(=O)CO)O)C |
| klasa Listy zabronionej WADA | S9 |
Czym jest
Kortyzon jest zaliczana do klasy S9 Listy zabronionej. W ujęciu tej klasy jest to glikokortykoid - hormon kortykosteroidowy o działaniu przeciwzapalnym.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C21H28O5 |
| masa molowa | 360,4 g/mol |
| postać | ciało stałe |
| temperatura topnienia | 222 °C |
| rozpuszczalność | 0.28 mg/mL w temp. 25 °C |
| log P (lipofilność, XLogP) | 1,5 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 222786) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 53-06-5 |
| PubChem CID | 222786 |
| ChemSpider | 193441 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID5022857 |
| ChEMBL | CHEMBL1499 |
| ChEBI | 16962 |
| KEGG | D07749 |
| DrugBank | DB14681 |
| UNII (FDA) | V27W9254FZ |
| MeSH | D003348 |
| RxNorm | 2878 |
| ECHA InfoCard | 100.000.149 |
| InChIKey | MFYSYFVPBJMHGN-ZPOLXVRWSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q423185.
Status na Liście zabronionej
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| klasa WADA | S9 |
| zakres zakazu | podczas zawodów (drogi iniekcyjna, doustna, doodbytnicza) |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) | zaliczenie substancji do klasy S9 |
| Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie | zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA |
| Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne | dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - preparaty farmaceutyczne (ampułki, fiolki, tabletki, blistry, iniektory), często bez polskiego oznakowania lub z zagranicznych zakupów wysyłkowych; proszki i roztwory w opakowaniach bez etykiety; sprzęt do iniekcji; ulotki i notatki dawkowania (cykle).
Wskaźniki - posiadanie w ilościach i zestawieniach typowych dla wspomagania wysiłkowego; powiązanie ze środowiskiem sportowym lub siłowniami; obrót poza legalnym łańcuchem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.
Odpowiedzialność
| Podstawa | Czyn | Charakter |
|---|---|---|
| art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej | odpowiedzialność karna |
| art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie | odpowiedzialność karna |
| reguły antydopingowe (POLADA) | stosowanie lub posiadanie przez zawodnika | odpowiedzialność dyscyplinarna |
Hasła powiązane (ta sama klasa)
- Acetonid triamcynolonu
- Beklometazon
- Betametazon
- Budezonid
- Cyklezonid
- Deflazakort
- Deksametazon
- Flukortolon
Przypisy
- Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S9.
- Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 222786 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/222786).