Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski dysze do materiałów pirolitycznych (1B116)
angielski pyrolytic deposition nozzles
wzór / oznaczenie dysze do osadzania pirolitycznego

Czym jest

Dysze do osadzania pirolitycznego wytwarzają materiały przez rozkład termiczny gazów na gorących podłożach (np. pirolityczny grafit, węgiel-węgiel). Kontrolą objęte są dysze przeznaczone do produkcji materiałów o zastosowaniach napędowych i termoochronnych.

Materiały pirolityczne stosuje się na dysze silników rakietowych, osłony termiczne i gardziele - odporne na skrajne temperatury. Objęte kontrolą (1B116, MTCR).

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Nie zawiera receptur, parametrów syntezy ani sposobów uzbrajania - opisuje cechy pozwalające rozpoznać materiał i ustalić podstawę odpowiedzialności.

Parametry objęte kontrolą

Cecha Wartość
funkcja osadzanie materiałów przez rozkład termiczny gazów (piroliza)
produkty pirolityczny grafit, kompozyty węgiel-węgiel, powłoki żaroodporne
parametr kluczowy zdolność wytwarzania materiałów o parametrach napędowych/termoochronnych
zastosowanie dysze i gardziele silników rakietowych, osłony termiczne

Zastosowania cywilne

Elektronika, materiały żaroodporne, powłoki techniczne - proces powszechny; dysze do materiałów napędowych objęte kontrolą.

Miejsce w grupie i pozycje pokrewne

Podstawa prawna kontroli

Wykaz / akt Pozycja Uwagi
Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I 1B116 kontrola wywozu
Reżim Kontrolny Technologii Rakietowych (MTCR) materiały i technologie napędowe wykaz MTCR
Prawo polskie - materiały wybuchowe ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego zezwolenia, ewidencja, nadzór
Prawo polskie - obrót z zagranicą ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały - wyspecjalizowane maszyny procesowe (mieszarki, młyny, prasy, dysze) z dokumentacją techniczną; wykonanie bezpieczne dla materiałów energetycznych (zdalne sterowanie, osłony, atmosfera obojętna); powiązanie z materiałami wybuchowymi lub napędowymi.

Wskaźniki - sprzęt o parametrach i wykonaniu właściwym dla przetwarzania materiałów energetycznych (powyżej progów); kompletowanie linii produkcji materiału wybuchowego/napędowego; odbiorca bez uzasadnienia cywilnego.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie urządzeń i dokumentacji; przy podejrzeniu obecności materiału energetycznego - zakaz uruchamiania i manipulacji, ewakuacja strefy, wezwanie pirotechników; ocena przez uprawniony zespół.

Ocena wyrobu: prawidłowy a nieprawidłowy

Objęte kontrolą są dysze przeznaczone do produkcji materiałów o zastosowaniach napędowych/termoochronnych. Sprzęt do powłok ogólnych poniżej progów nie jest objęty; produkcja materiałów na dysze rakietowe jest wskaźnikiem.

Znaczenie prawne. Wyrabianie, gromadzenie, posiadanie i obrót materiałami wybuchowymi bez wymaganego zezwolenia realizuje znamiona czynu z art. 171 k.k.; wywóz bez zezwolenia - z art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym. Materiał zdegradowany, niezdolny do detonacji, zgromadzony w zamiarze użycia, może być oceniany w kategoriach usiłowania nieudolnego (art. 13 § 2 k.k.) - co nie wyłącza odpowiedzialności za sam nielegalny obrót.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 171 § 1 k.k. wyrabianie, przetwarzanie, gromadzenie, posiadanie, obrót materiałami wybuchowymi bez wymaganego zezwolenia od 6 miesięcy do lat 8
art. 163 § 1 pkt 3 k.k. sprowadzenie zdarzenia (eksplozji) zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach od roku do lat 10
art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym obrót bez zezwolenia (wywóz, pośrednictwo, tranzyt) od roku do lat 10
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne (materiał zdegradowany / poniżej progów albo zamiar nieziszczalny) jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 1B116.
  2. Reżim Kontrolny Technologii Rakietowych (MTCR), wykaz sprzętu i technologii.
  3. Ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
  4. Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.
  5. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 163, art. 171, art. 173.