Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | układy inicjowania wielopunktowego (3A232.b) |
| angielski | multipoint initiation systems |
| wzór / oznaczenie | system inicjacji wielopunktowej |
Czym jest
Układy inicjowania wielopunktowego odpalają ładunek wybuchowy jednocześnie w wielu punktach, formując zbieżną (implozyjną) falę detonacyjną. Zapewniają symetrię i jednoczesność niezbędną do równomiernego ściśnięcia rdzenia.
Są wprost związane z konstrukcją ładunku implozyjnego broni jądrowej. Objęte kontrolą (3A232.b, NSG część 2).
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Nie zawiera receptur, parametrów syntezy ani sposobów uzbrajania - opisuje cechy pozwalające rozpoznać materiał i ustalić podstawę odpowiedzialności.
Parametry objęte kontrolą
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| funkcja | jednoczesna inicjacja MW w wielu punktach - fala zbieżna (implozja) |
| cecha kluczowa | skrajna jednoczesność (nanosekundy) i symetria |
| elementy | zestaw detonatorów EBW/EFI, sieć rozdzielcza, generator impulsów |
| znaczenie | symetryczna implozja rdzenia - element broni jądrowej |
Zastosowania cywilne
Badania nad detonacją i formowaniem fali, zaawansowana technika wybuchowa - w ściśle reglamentowanym obiegu badawczym.
Miejsce w grupie i pozycje pokrewne
- Detonatory mostkowe i mostkowo-drutowe (1A007, 3A232) - elementy układu
- Generatory impulsów wysokiego napięcia (1A007.a) - zasilanie układu
- TATB - inicjowany materiał implozyjny
- HMX (oktogen) - inicjowany materiał implozyjny
Podstawa prawna kontroli
| Wykaz / akt | Pozycja | Uwagi |
|---|---|---|
| Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I | 3A232.b | kontrola wywozu |
| Grupa Dostawców Jądrowych (NSG) | część 2 - urządzenia istotne dla broni jądrowej | zastosowanie w inicjacji ładunku |
| Wspólny wykaz uzbrojenia UE | ML4 | materiał/urządzenie o znaczeniu wojskowym |
| Prawo polskie - materiały wybuchowe | ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego | zezwolenia, ewidencja, nadzór |
| Prawo polskie - obrót z zagranicą | ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym | zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - miniaturowe urządzenia zapłonowe, elektroniczne układy odpalania, przewody i ładunki profilowane; dokumentacja odwołująca się do czasów zadziałania (nanosekundy), synchronizacji albo jednoczesności; powiązanie z materiałem wybuchowym albo konstrukcją ładunku.
Wskaźniki - urządzenia o parametrach właściwych dla precyzyjnej, jednoczesnej inicjacji (powyżej progów wykazu); kompletowanie zestawu detonator-generator-materiał wybuchowy; odbiorca bez uzasadnienia cywilnego.
Zasady bezpieczeństwa - bezwzględny zakaz podłączania zasilania i manipulacji; traktowanie jako uzbrojonego środka inicjującego; zabezpieczenie i ewakuacja strefy; wezwanie patrolu rozminowania/pirotechników.
Ocena wyrobu: prawidłowy a nieprawidłowy
Materiał pełnowartościowy - kompletny, zsynchronizowany układ zdolny do jednoczesnej inicjacji. Materiał niepełnowartościowy - brak synchronizacji, uszkodzone detonatory, niesymetryczna sieć - uniemożliwiają symetryczną implozję (usiłowanie nieudolne przy zamiarze budowy ładunku).
Znaczenie prawne. Wyrabianie, gromadzenie, posiadanie i obrót materiałami wybuchowymi bez wymaganego zezwolenia realizuje znamiona czynu z art. 171 k.k.; wywóz bez zezwolenia - z art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym. Jako element inicjacji implozji, gromadzenie w celu budowy ładunku jądrowego podlega art. 121 k.k. Materiał zdegradowany, niezdolny do detonacji, zgromadzony w zamiarze użycia, może być oceniany w kategoriach usiłowania nieudolnego (art. 13 § 2 k.k.) - co nie wyłącza odpowiedzialności za sam nielegalny obrót.
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| art. 171 § 1 k.k. | wyrabianie, przetwarzanie, gromadzenie, posiadanie, obrót materiałami wybuchowymi bez wymaganego zezwolenia | od 6 miesięcy do lat 8 |
| art. 121 § 1 k.k. | gromadzenie środków służących do wytworzenia broni jądrowej - przy ustaleniu przeznaczenia | od roku do lat 10 |
| art. 120 k.k. | stosowanie środka masowej zagłady | od 10 lat, 25 lat albo dożywotnie pozbawienie wolności |
| art. 163 § 1 pkt 3 k.k. | sprowadzenie zdarzenia (eksplozji) zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach | od roku do lat 10 |
| art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym | obrót bez zezwolenia (wywóz, pośrednictwo, tranzyt) | od roku do lat 10 |
| art. 13 § 2 k.k. | usiłowanie nieudolne (materiał zdegradowany / poniżej progów albo zamiar nieziszczalny) | jak za usiłowanie |
Hasła powiązane
- Detonatory mostkowe i mostkowo-drutowe (1A007, 3A232) - elementy układu
- Generatory impulsów wysokiego napięcia (1A007.a) - zasilanie układu
- TATB - inicjowany materiał implozyjny
- HMX (oktogen) - inicjowany materiał implozyjny
Przypisy
- Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 3A232.b.
- Wspólny wykaz uzbrojenia Unii Europejskiej (ML).
- Ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
- Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 120, art. 121, art. 163, art. 171, art. 173.