Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Fenmetrazyna |
| angielski | Phenmetrazine |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | 3-methyl-2-phenylmorpholine |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Oxazimedrine, Phenmetrazin, Psychamine A 66, Probese-P, Fenmetrazin |
| zapis SMILES | CC1C(OCCN1)C2=CC=CC=C2 |
| klasa Listy zabronionej WADA | S6.B |
Czym jest
Fenmetrazyna jest zaliczana do klasy S6.B Listy zabronionej. W ujęciu tej klasy jest to stymulant - pobudza ośrodkowy układ nerwowy, znosi zmęczenie.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C11H15NO |
| masa molowa | 177,24 g/mol |
| postać | ciało stałe |
| temperatura wrzenia | 138-140 °C @ 12 mm Hg |
| temperatura topnienia | 139 °C |
| rozpuszczalność | >5 mg/L |
| log P (lipofilność, XLogP) | 1,4 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 4762) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 134-49-6 |
| PubChem CID | 4762 |
| ChemSpider | 4598 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID5023455 |
| ChEMBL | CHEMBL1201208 |
| ChEBI | 8067 |
| KEGG | C07432 |
| DrugBank | DB00830 |
| UNII (FDA) | XA501VL3VR |
| MeSH | D010633 |
| RxNorm | 8133 |
| ECHA InfoCard | 100.004.677 |
| InChIKey | OOBHFESNSZDWIU-UHFFFAOYSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q3329406.
Status na Liście zabronionej
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| klasa WADA | S6.B |
| zakres zakazu | podczas zawodów |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) | zaliczenie substancji do klasy S6.B |
| Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie | zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA |
| Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne | dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu |
| Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii | jeżeli substancja jest zarazem środkiem odurzającym lub substancją psychotropową - odrębna odpowiedzialność karna |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - preparaty farmaceutyczne (ampułki, fiolki, tabletki, blistry, iniektory), często bez polskiego oznakowania lub z zagranicznych zakupów wysyłkowych; proszki i roztwory w opakowaniach bez etykiety; sprzęt do iniekcji; ulotki i notatki dawkowania (cykle).
Wskaźniki - posiadanie w ilościach i zestawieniach typowych dla wspomagania wysiłkowego; powiązanie ze środowiskiem sportowym lub siłowniami; obrót poza legalnym łańcuchem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.
Odpowiedzialność
| Podstawa | Czyn | Charakter |
|---|---|---|
| art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej | odpowiedzialność karna |
| art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie | odpowiedzialność karna |
| reguły antydopingowe (POLADA) | stosowanie lub posiadanie przez zawodnika | odpowiedzialność dyscyplinarna |
| ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii | posiadanie, obrót, wytwarzanie - gdy substancja jest środkiem odurzającym lub psychotropowym | odpowiedzialność karna |
Hasła powiązane (ta sama klasa)
Przypisy
- Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S6.B.
- Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 4762 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/4762).